Astma oskrzelowa - nowe co to jest
Leczenie Astma oskrzelowa - nowe wytyczne. Definicja: Astma jest powszechnie występującą chorobą.

Czy przydatne?

Definicja Astma oskrzelowa - nowe wytyczne

Co to jest: Astma jest powszechnie występującą chorobą przewlekłą. Charakteryzuje się rozwijającym w drogach oddechowych stanem zapalnym i zwężeniem oskrzeli. W astmie o łagodnym przebiegu zwężenie oskrzeli występuje okresowo, może jednak nabrać charakteru utrwalonego. Jego nasilenie może zamieniać się nawet w krótkich odstępach czasu, spontanicznie, bądź pod wpływem zastosowanego leczenia.Do objawów astmy zalicza się: świsty, duszność, uczucie ucisku w klatce piersiowej i kaszel. Co szczególnie ważne, symptomy astmy najczęściej prowadzą do ograniczeń w aktywności życiowej pacjentów i pogorszenia jakości życia. Pacjenci ograniczają aktywność fizyczną, wychodzenie z domu, przebywanie w ekipie, etc. Astma może także powodować utrudnienia w życiu zawodowym, prowadząc do poczucia zagrożenia.EpidemiologiaAstma jest istotnym problemem zdrowotnym na całym świecie, o czym świadczą dane epidemiologiczne; liczbę chorych na astmę na świecie szacuje się na 300 mln, liczbę zgonów na skutek astmy - na 250 000 rocznie. Chorobowość w niektórych państwach przekracza 15% populacji ogólnej. Liczba chorych wzrasta przeciętnie o 50% pośrodku dekady. W Polsce na skutek astmy cierpi 8,6% dzieci i 5,4% dorosłych, czyli powyżej 2 miliony osób. Częstość występowania astmy i innych chorób alergicznych w naszym państwie stale wzrasta. Bezpośrednie i pośrednie wydatki powiązane z astmą stanowią spore obciążenie nie tylko dla samych chorych i ich bliskich, ale również dla całego społeczeństwaWyniki badań prowadzonych zarówno w Polsce, jak i na świecie (badanie AIRE i AIRECEE) wskazują, iż kontrola astmy, pomimo wprowadzenia jasnych standardów postępowania, nie jest zadawalająca. Tylko ok. 30% chorych spełniało kryteria właściwie leczonej dolegliwości (wg. zaleceń GINA), powyżej 70% miało symptomy astmy co najmniej raz w tygodniu, a 20% każdego dnia,Tylko 27% stosowało wziewne glikokortykosteroidy,w najwyższym stopniu zaskakująca dla badaczy była wiadomość, iż ok. 2/3 badanych twierdziło, iż ich dolegliwość jest dobrze albo bardzo dobrze kontrolowana! LeczenieCelem leczenia astmy jest uzyskanie całkowitego opanowania dolegliwości, by chory stosując min. dawki leków nie odczuwał jakichkolwiek objawów. Lekami z wyboru w astmie przewlekłej, bez względu na stopień ciężkości są glikokortykosteroidy wziewne (GKS). Zgodnie ze standardem GINA, leki te powinny być przyjmowane każdego dnia w wyznaczonej dawce. Leczeniem z wyboru w astmie umiarkowanej i ciężkiej jest skojarzenie steroidu wziewnego i długo działającego beta2-mimetyku. To skojarzenie jest preferowane, gdyż jest skuteczniejsze niż inne schematy leczenia. Na świecie standardem leczenia staje się wykorzystywanie wygodnej i zarazem skutecznej formy leków, jaką są preparaty wziewne zawierające w jednym inhalatorze dwie substancje czynne (lek przeciw zapalny - glikokortykosteroid + lek rozszerzający oskrzela - b2 mimetyk). Badania wykazały ich wyższą skuteczność nad dwoma preparatami stosowanymi oddzielnie jako osobne inhalatory. Łatwiejsza forma przyjmowania leku zwiększała zainteresowanie pacjenta leczeniem i poprawiała współpracę doktor-pacjent. Wytyczne Światowej strategii rozpoznawania, leczenia i prewencji astmy (Global Initiative for Asthma - GINA 2006) Światowa strategia rozpoznawania, leczenia i prewencji astmy (GINA) została powołana poprzez amerykański Narodowy Instytut Serca, Płuc i Krwi (National Heart, Lung and Blood Institute - NHLBI) i Światową Organizacją Zdrowia (WHO) w roku 1993 w celu skutecznego przeciwdziałania astmie i jej następstwom.Jesienią 2006 roku na zlecenie Komitetu Wykonawczego GINA został przedstawiony raport, który wprowadził zasadniczą zmianę strategii leczenia astmy, polegającą na kierowaniu się w wyborze intensywności leczenia stopniem kontroli dolegliwości, a nie stopniem jej ciężkości. W raporcie mocno podkreślono znaczenie kontroli astmy, opierając się na wynikach badań klinicznych, które potwierdziły, iż stosując właściwe leczenie, można efektywnie kontrolować kliniczne symptomy dolegliwości. W celu ułatwienia postępowania klinicznego wprowadzono - w miejsce podziału astmy na sporadyczną i przewlekłą lekką, umiarkowaną i ciężką - nową klasyfikację astmy, opartą na stopniu jej kontroli. Na podstawie mierników takich jak: występowanie objawów astmy pośrodku dnia i nocy (w tym przebudzeń), ograniczenie aktywności życiowej, potrzeba stosowania leków doraźnych w celu opanowania objawów astmy i ograniczenie czynności płuc, wyróżniono astmę kontrolowaną, częściowo kontrolowaną i niekontrolowaną. Za cel leczenia astmy przyjęto osiągnięcie i utrzymanie kontroli astmy.Raport GINA 2006 zwraca również szczególną uwagę na istotę stosunku pacjent- doktor. Dzięki partnerskiej stosunku pomiędzy chorym a jego lekarzem (a również innymi pracownikami medycznymi) chory zyskuje wiedzę i zdolności potrzebne do aktywnego zaangażowania się w mechanizm leczenia i sumiennego przestrzegania zaleceń lekarskich. Stworzeniu i umacnianiu dobrej stosunku pomiędzy chorym i lekarzem sprzyja nauka chorego i wspólne: wyznaczenie celów leczeniaopracowanie (w formie pisemnej) indywidualnego planu samodzielnego postępowania, obejmującego samodzielne monitorowanie astmyokresowe analizowanie leczenia i poziomu kontroli astmy.W raporcie znajdują się również wytyczne, co do sposobów oceny kontroli astmy. W tym celu rekomendowane jest zastosowanie uproszczonych schematów rozpoznawania astmy kontrolowanej, częściowo kontrolowanej i niekontrolowanej, i innych złożonych wyznaczników kontroli, np. Testu Kontroli Astmy (Asthma Control Test). Kontrola AstmyAstma jest chorobą cechującą się sporą zmiennością. Z różną częstotliwością w ciagu dnia i nocy pojawia się, czy także nasila duszność. U części chorych występuje także kaszel. Oba te symptomy są regularnie przyczyną nocnych przebudzeń. W leczeniu astmy dąży się do wyeliminowania ww. choroby i pomniejszenia stosowania błyskawicznie działających leków rozkurczających oskrzela. Uzyskanie takiego stanu ustala się mianem pełnej (optymalnej) kontroli dolegliwości (25 punktów w Teście Kontroli Astmy).wg międzynarodowych wytycznych GINA 2005 opracowanych poprzez specjalistów cele terapii astmy oskrzelowej można podsumować następująco: min. symptomy dolegliwości, doskonale ich brak,rzadkie zaostrzenia, doskonale bez zaostrzeń,bez konieczności pomocy doraźnej,rzadka konieczność stosowania b2mimetyków “na żądanie”, doskonale bez ich stosowania,brak ograniczeń w aktywności życiowej w tym aktywności fizycznej,PEF - dobowa zmienność mniejsza niż 20%,poprawny albo bliski prawidłowemu PEF, min. albo brak działań niepożądanych leków.Brak kontroli objawów astmy może wynikać z:braku dyscypliny przyjmowania leków poprzez pacjenta (na przykład odstawienia w chwili okresowego ustąpienia objawów),braku przekonania lekarza do konieczności ciągłego podawania leków kontrolujących chorobę – nie zachęcania pacjenta do codziennego przyjmowania leków, a raczej do „podążania za symptomami”,faktu, że leczenie farmakologiczne jest niedostosowane do stopnia ciężkości dolegliwości (((na przykład dawka steroidu jest zbyt niska, pacjent powinien dostać leczenie skojarzone z długo działającym beta2mimetykiem).Rola samokontroli i nauki Wykazano, iż zdolność właściwego samodzielnego postępowania minimalizuje chorobowość związaną z astmą. Efekty są większe, gdy chory postępuje wedle osobistym planem działania, ustalonym z lekarzem. Plan taki pomaga chorym wprowadzać zmiany w leczeniu w odpowiedzi na zmiany poziomu kontroli astmy, wedle przedtem spisanymi wskazówkami. (GINA 2006)Narzędzia kontroli Astmy: Test Kontroli AstmyNa Test Kontroli Astmy złożona jest 5 pytań. Za odpowiedź na każde z pytań pacjent otrzymuje od 1 do 5 punkt 25 punktów zgromadzonych za odpowiedzi znaczy pełną kontrolę astmy, 20-24 to dobra/ zadowalająca kontrola. 19 punktów i poniżej znaczy niezadowalające opanowanie astmy/ astmę niekontrolowaną. Pytania nawiązują do mierników kontroli (opanowania) astmy wg GINA.Optymalna wydaje się przypadek, gdzie pacjent zachęcony poprzez lekarza albo pielęgniarkę, każdorazowo przed wizytą kontrolną wypełnia test i informuje lekarza o ilości uzyskanych punktów. Test (przeznaczony dla pacjentów ponad 12 roku życia) może być pretekstem do dyskusji nad optymalizacją leczenia między pacjentem i lekarzem.Pytania Testu Kontroli Astmy: Jak regularnie pośrodku ostatnich 4 tygodni Pana(i) astma powstrzymywało Pana(nią) od wykonania zwy kłych czynności w pracy, w szkloel/na uczleni albo w domu?Jak regularnie pośrodku ostatnich 4 tygodni miał(a) Pan(i) duszności?Jak regularnie pośrodku ostatnich 4 tygodni budził(a) się Pan(i) w nocy albo rano, przedtem niż zazwyczaj, na skutek objawów związanych z astmą (np: świszczący oddech, kaszel, duszności, ucisk albo ból w klatce piersiowej?Jak regularnie pośrodku ostatnich 4 tygodni używał (a) Pani doraźnie błyskawicznie działającego leku wziewnego?Jak ocenił(a)aby Pan(i) własną kontrolę nad astmą w ciagu ostatnich 4 tygodni?Formularz Testu Kontroli Astmy może być rozdawany przed przyjęciem w gabinecie lekarskim wszystkim pacjentom z rozpoznaną astmą oskrzelową, zarówno w poradniach POZ, jak i przychodniach specjalistycznych. Może być służący w ramach samooceny chorych, jak także w długoterminowym, w okresie następnych wizyt, monitorowaniu stopnia kontroli astmy. Test Kontroli Astmy został uwzględniony przy opracowywaniu Książeczki Zdrowia Chorego na Astmę i stanowi jeden z jej głownych przedmiotów. Strona naukowa Testu Kontroli AstmyPoczątkowa wersja testu opracowana poprzez Prof. Nathana i współpracowników składała się z 22 pytań. Dzięki analizy statystycznej określono stopień korelacji poszczególnych odpowiedzi na pytania ze stopniem ciężkości dolegliwości ocenionym poprzez lekarza na podstawie badania przedmiotowego, wywiadu i spirometrii. Następnie wybrano 5 pytań, które najlepiej spełniają założone kryteria kwestionariusza. W badaniach klinicznych dokonano weryfikacji wiarygodności wyników uzyskanych w Teście Kontroli Astmy w zestawieniu z analogicznymi rezultatami badań spirometrycznych. Wykazano zgodność stopnia nasilenia objawów astmy ocenionego na podstawie obu badań. Zasadnicza różnica pomiędzy Testem Kontroli Astmy i standardowym narzędziem, jakim jest badanie spirometryczne, jest czysto praktyczna. Pacjent może sam wykonać Test i z uzyskanymi rezultatami zgłosić się do lekarza. Spirometrię musi wykonać - doktor albo specjalnie przeszkolona pielęgniarka. Dostęp do Testu jest łatwiejszy. Nie znaczy to jednak braku konieczności przeprowadzania innych badań kontrolnych, jak spirometria.Tak więc, prosty Test Kontroli Astmy okazał się dobrym badaniem przesiewowym w wykrywaniu chorych, u których kontrola dolegliwości jest zła. Obecnie na świecie stanowi standard postępowania u chorych z astmą, zgodny z wytycznymi GINA 2006. Zalety Testu Kontroli Astmy Niepodważalną zaletą Testu Kontroli Astmy jest fakt, iż można go łatwo wykonać w domu, przychodni, on-line na witrynie internetowej, etc. Przez własną powszechność i łatwość wykorzystania wprowadził nową jakość w stosunku pacjent– - doktor umożliwiając przekazanie dokładnych informacji dotyczących stanu zdrowia pacjenta z astmą.dlatego, iż ściśle odpowiada kryteriom GINA, zyskał uznanie lekarzy zajmujących się leczeniem astmy w wielu państwach na świecie, gdzie jest powszechnie służący. Test Kontroli Astmy zapewnia pacjentowi lepsze opanowanie objawów dolegliwości, co przekłada się bezpośrednio na oszczędności dla mechanizmu opieki zdrowotnej powiązane z mniejszą liczbą niespodziewanych wizyt pacjenta z zaostrzeniem astmy. Dzięki lepszej kontroli swojej dolegliwości pacjent może prowadzić normalne, aktywne życie. Test Kontroli Astmy (ACT) jest znakiem towarowym spółki QualityMetric Incorporated. ©2002 )aby QualityMetric IncorporatedKsiążeczka Zdrowia Chorego na Astmę„Przejmij kontrolę –Wygraj z astmą!” Istota stosunku ; - doktor-pacjent w uzyskaniu kontroli chorobyPIŚMIENNICTWOGlobal Initiative for Asthma (GINA) Global strategy for asthma management and prevention. www.ginasthma.comRabe K.F. Vemeire P.A. Soriano J.B. i wsp.: Clinical management of asthma in 1999: the Asthma Insights and Reality in Europe (AIRE) study. Euro. Respir. J. 2000.Kowalski M.L., Jędrzejczak M. Cirlić M. Efektywność leczenia astmy oskrzelowej w Polsce w ocenie pacjentów – wyniki badania AIRCEE, Asthma Insights and Reality in Cnetral and Eastern Europe. Alergia, Astma, Immunologia 2004, 4Nathan R.A. Sorkness C.A. Kosinski M. I wsp. Development of Asthma Control Test: a survey for assessing asthma control J. Allergy Clin. Immunology 2004, 113Kuna P., Kupczyk M. – Test kontroli astmy – Asthma Control Test (ACTTM) – w codziennej praktyce lekarskiej, Leczenie nr 4 (178) Kwiecień 2006Kozielski J., Kruszewski J, Kuna P., - Test kontroli astmy Asthma Control Test (ACTTM) Próba uproszczenia oceny stopnia kontroli astmy – Kwartalnik Alergia 2/2006

Czym jest Astma oskrzelowa - nowe znaczenie Słownik leczenie A .