Partie polityczne na co to jest
Jak było Partie polityczne na ziemiach polskich na przełomie XIX i XX wieku. Definicja zaczęły.

Czy przydatne?

Co to znaczy Partie polityczne na ziemiach polskich na przełomie XIX i XX wieku definicja

Jak to było: Pod koniec XIX wieku na ziemiach polskich funkcjonować zaczęły nowoczesne partie polityczne, formowane na wzór działających w Europie Zachodniej. Idealne warunki do zakładania partii politycznych były w zaborze austriackim z racji na prawa narodowe, jakimi dysponowali tam Polacy. z racji na rolniczy raczej charakter Galicji pierwsze partie, jakie powstawały na tym terenie, gromadziły chłopów. Już w 1875 roku ks. Stanisław Stojałowski rozpoczął wydawać pisma „Wieniec” i „Pszczółka”, poruszając w okolicy spraw socjalnych (walka z alkoholizmem) i zawodowych (doradztwo rolnicze) również problemy polityczne. Działalność tę kontynuowali Maria i Bolesław Wysłouchowie dzięki pisma „Przyjaciel Ludu” (od 1889 roku). W rezultacie tej aktywności politycznej w 1895 roku powstało Stronnictwo Ludowe, domagające się powiększenia udziału chłopów w życiu politycznym poprzez odejście od mechanizmu kurialnego w Galicji. Charakter narodowy tej partii uwypuklony został w 1903 roku, gdy wymieniła ona swą nazwę na Polskie Stronnictwo Ludowe. Główni jej działacze to Wincenty Witos i Jakub Bojko. Mniej liczna od chłopów klasa robotnicza w zaborze austriackim także posiadała swoją partię. Była nią Polska Partia Socjalno-Demokratyczna, założona w 1897 roku. Główni jej działacze to Ignacy Daszyński i Herman Lieberman. Nie było to jedyne na ziemiach polskich ugrupowanie adresujące swój program do robotników. Znacząco przedtem, w 1882 roku Ludwik Waryński założył w Warszawie Socjalno Rewolucyjną Partię „Proletariat”. Działała ona w sposób konspiracyjny i proponowała likwidację prywatnej własności środków produkcji, zjednoczenie międzynarodowego ruchu robotniczego. W sumie był to program marksistowski z sporymi wpływami anarchizmu. Działali w tej partii także Stanisław Kunicki, Maria Bohuszewiczówna i inni. Już w 1883 roku Waryński został aresztowany, co ograniczyło aktywność tej partii. Przestała ona istnieć pod koniec lat 80. Program „Proletariatu” próbował kontynuować założony w 1888 roku II Proletariat (Ludwik Kulczycki, Marcin Kasprzak), propagujący terrorystyczne sposoby działania, i Związek Robotników Polskich (Janusz Tański, Julian Marchlewski). Wreszcie, na zjeździe w Paryżu (17-23 XI 1892 roku) utworzona została największa z ówczesnych partii robotniczych – Polska Partia Socjalistyczna. W odróżnieniu do wymienionych wyżej, dostrzegała konieczność walki o niepodległość Polski. Odrzucała z kolei program rewolucji proletariackiej, uznając, że poprawa warunków pracy i życia robotników nastąpi przez stopniowe ustępstwa ze strony burżuazji. W najwyższym stopniu znani działacze tej partii to: Bolesław Limanowski, Stanisław Mendelson, Jan Stróżecki. Program PPS, odrzucający sposoby walki rewolucyjnej, nie został zaakceptowany poprzez niektórych radykalnych działaczy socjalistycznych. Odłączyli się oni więc od tej partii, zakładając w 1893 roku Socjal-Demokrację Królestwa Polskiego (SDKP). W 1900 roku na zjeździe w Otwocku przyjęto do tego ugrupowania przedstawicieli Litwy. Zmieniono wówczas nazwę na Socjal-Demokracja Królestwa Polskiego i Litwy (SDKPiL). Działali w tej partii między innymi Róża Luksemburg, Adolf Warski, Bronisław Wesołowski, Julian Marchlewski. Prócz partii robotniczych i ludowych, trzecim sporym nurtem politycznym był ruch narodowy. Zakładał on walkę o niepodległość Polski, nie mniej jednak przyszłą ojczyznę wyobrażał sobie jako państwo z niewielką liczbą mniejszości narodowych, gdzie Polacy odgrywać będą najistotniejszą rolę. Hasła nacjonalistyczne miały tu zatem spore znaczenie. Szczególnie krytycznie odnoszono się do postawy ludności żydowskiej, upatrując w niej zagrożenia dla polskiego interesu narodowego (antysemityzm). Zwolennicy ruchu narodowego utworzyli w Szwajcarii w 1887 roku organizację zwaną Ligą Polską (Zygmunt Miłkowski). W państwie bliski temu programowi był Związek Młodzieży Polskiej „Zet” (Zygmunt Balicki). W 1893 roku kontrolę nad Ligą Polską przejęła ekipa młodych, radykalnych działaczy narodowych. wymieniła ona nazwę organizacji na Ligę Narodową. Jej kluczowymi organami prasowymi były: „Przegląd Wszechpolski”, „Polak”, „Goniec”. Z czasem w oparciu o Ligę Narodową we wszystkich zaborach powstała partia o nazwie Stronnictwo Narodowo-Demokratyczne, w dawnym Królestwie Polskim w 1897 roku, w zaborze pruskim w 1904 roku, a w Galicji w 1905 roku. w okolicy niekwestionowanego lidera tego ruchu Romana Dmowskiego, działali tam również Marian Seyda, Władysław Studnicki, Bernard Chrzanowski. Warto pamiętać Stronnictwo Narodowo-Demokratyczne, zwane również endecją, budowało swój program w oparciu o publikowane przemyślenia swoich liderów. W najwyższym stopniu znane były: Romana Dmowskiego „Nasz patriotyzm” z 1893 roku, „Myśli nowoczesnego Polaka” z 1903 roku, Zygmunta Balickiego „Egoizm narodowy wobec etyki” z 1902 roku. Definicje nacjonalizm – przekonanie o większych zaletach i wartościach własnego narodu, przedkładanie jego interesu nad korzyści innych nacji partia polityczna – organizacja grupująca osoby o podobnych przekonaniach politycznych, zmierzająca do zdobycia władzy w kraju Poezja R. Wapiński: Roman Dmowski. Lublin 1988. Daty 1875 rok - stworzenie pisma „Wieniec” i „Pszczółka” 1895 rok - utworzenie Stronnictwa Ludowego 1882 rok - stworzenie partii „Proletariat” 1892 rok - utworzenie PPS 1887 rok - stworzenie Ligi Polskiej 1897 rok - utworzenie Stronnictwa Narodowo-Demokratycznego Oś czasu 1905 - niem. gen.A. Schliffen opracowuje plany wojny z Francją 1911 - rewolucja w Meksyku 1917 - rozstrzelanie Maty Hari oskarżonej o szpiegostwo na rzecz Niemiec 1923 - wybuch wulkanu Etna 1927 - wyemitowanie pierwszego filmu dźwiękowego Śpiewak jazzbandu.

Kim był, co zrobił Partie polityczne na ziemiach polskich na przełomie XIX i XX wieku z historii w Słownik historia P .